0 oy
Cumhuriyet Tarihi kategorisinde tarafından
1. dünya savaşı sonrasında İngiltere Osmanlı topraklarına çıkmıştı özellikle İstanbul'a. Ancak Ankara'da TBMM kurulması ve Kurtuluş Savaşı'nın başlaması ile sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması süreci gerçekleşmiş ve İngilizler İstanbul'dan çekilmişti. Peki ya İngiltere Türkiye Cumhuriyetini hangi tarihte tanıdı tam olarak?

1 cevap

0 oy
tarafından

Büyük Taarruz’un zaferle sona ermesinin ardından İtilaf Devletleri, TBMM’ye mütareke çağrısında bulundu ve görüşmeler, 3 Ekim 1922 tarihinde Mudanya’da başladı. Görüşmelere, TBMM Hükümeti adına İsmet İnönü, İngilizleri temsilen General Harrington, Fransa adına General Charpy, İtalya adına General Mombelli katıldı. Görüşmeler, Doğu Trakya’nın ve Boğazlar’ın boşaltılması, Türkiye’ye geri verilmesi konularındaki görüş ayrılıkları nedeniyle sık sık kesildi. Zaman zaman gergin anların yaşandığı, hatta Türk ordusunun yeniden harekât hazırlıklarına giriştiği mütareke görüşmeleri, 11 Ekim 1922’de uzlaşmayla sonuçlandı. Mudanya Mütarekesi, 11 Ekim sabah saat 06.00’da Türkiye ile 3 İtilaf Devleti İngiltere, Fransa ve İtalya arasında imzalandı. Mütareke, imzalandıktan 3 gün sonra yürürlüğe girdi.

Ateşkesin imzalanmasından sonra 19 Ekim 1922’de Refet Paşa (Bele) komutasında askerlerimiz İstanbul’a girmiştir.

Not 1: Böylece İngiltere, Türkiye’nin siyasi varlığını resmen tanımıştır.

Not 2: Mondros’la fiilen sona eren Osmanlı Devleti’nin ardından Mudanya ile yeni bir Türk Devleti doğmuştur.

Ancak İngiltere 1930'a kadar Ankara'yı tanıma konusunda sancılı bir dönem yaşatmıştır. Yaşadıkları hezimeti sindiremedikleri için.

Türkiye'de Ankara merkezli Cumhuriyetin ilan edildiği 1923 ile 1930 arasında Türkiye ile İngiltere arasında çok zorlu bir diplomatik savaş yaşandı. Lord Curzon, “Majesteleri hükümeti Ankara'ya bir büyükelçi göndermemeye kararlıdır” dedi. İngiltere, 1581'den beri Türkiye'deki diplomatik temsilciliğini ilk kez Cumhuriyet döneminde büyükelçilikten elçiliğe indirmeyi düşündü. Karşılıklı notalar alınıp verildi. İngiltere, Fransa ve İtalya'yı da yanına alarak Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı direndi. 1925'te Türkiye Cumhuriyeti, büyükelçilerini Ankara'ya göndermeyen İngiltere, Fransa ve İtalya'ya bir nota verdi. “İngiltere kralının ve hükümetinin Türkiye Cumhurbaşkanı katında doğrudan temsil edilebilmeleri için büyükelçilerin ancak Türkiye'nin başkenti olan Ankara'da ikamet etmeleri gerektiği” bildirildi. Buna karşın İngiliz Büyükelçisi R. Lindsay, 24 Mayıs 1925'te Londra'ya gönderdiği raporda büyük devletlerin Ankara'ya karşı direnmelerini istiyor, “direnmekle zaman kazanmış oluruz ve bu tek adam rejiminin ne kadar ömrü olduğunu kimse söyleyemez” diyordu. Lindsay, “İngiltere ve Batılı devletler Ankara'ya karşı sistematik olarak direnirlerse, Türkiye'deki yeni rejim (Cumhuriyet) ve Mustafa Kemal devrilebilir” diye düş kuruyordu. (Şimşir, s. 232, 336) Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye'ye atanan İngiliz büyükelçileri Ankara'da değil, İstanbul'da oturdular; Cumhuriyetin başkentini boykot ettiler. Öyle ki Cumhuriyetin ilanından iki yıl sonra, 1925'te, İstanbul'da 18, Ankara'da ise sadece 5 ülkenin temsilciliği vardı. İngiltere'nin Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı kurduğu direniş cephesi ancak 1928'de çöktü. Birçok ülke büyükelçiliğini Ankara'ya taşıdı. İngiliz temsilcilerin “iki yıla kalmaz yıkılır” dediği Cumhuriyetimiz yıkılmayınca İngiltere de 6 yıl direndikten sonra, 1930'da büyükelçiliğini Ankara'ya taşıdı.(Sinan Meydan/Sözcü)

İlgili sorular

0 oy
0 cevap
4, Mart, 4 Cumhuriyet Tarihi kategorisinde tutski tarafından soruldu
0 oy
0 cevap
28, Mart, 28 Avrupa Tarihi kategorisinde güney tarafından soruldu
0 oy
0 cevap
4, Mart, 4 Osmanlı Tarihi kategorisinde kızıl tarafından soruldu
0 oy
1 cevap

76 soru

52 cevap

4 yorum

4 kullanıcı

...